Podczas Konferencji Arbuzowej firmy Syngenta Rafał Żmuda i Mariusz Kwiatkowski przedstawili aktualne dane dotyczące rynku arbuzów w Polsce oraz wyniki obserwacji polowych z ostatniego sezonu. Eksperci nie mają wątpliwości – produkcja arbuzów w Polsce ma duży potencjał wzrostu, a udział krajowych owoców w rynku może rosnąć nawet o 15–20% rocznie do 2030 roku.
Importowane arbuzy tracą na jakości. Polski rynek zyskuje szansę
Obecnie do Polski najwięcej arbuzów trafia z Hiszpanii, Grecji, Turcji, Rumunii i Węgier. W lipcu i sierpniu dominują dostawy z Grecji, jednak w szczycie upałów jakość owoców często ulega pogorszeniu. Wysokie temperatury podczas zbioru i transportu negatywnie wpływają na jędrność i trwałość handlową arbuzów, co coraz częściej skłania odbiorców do poszukiwania świeżych owoców z krajowej produkcji.
Rosnące zainteresowanie polskimi arbuzami wpisuje się w wyraźny trend wzrostowy konsumpcji. W krajach południowej Europy, takich jak Grecja, Rumunia, Bułgaria, Hiszpania czy Włochy, spożycie arbuzów wynosi od 10 do 18 kilogramów na osobę rocznie. W Europie Zachodniej to około 3 kilogramy na osobę, co pokazuje, że rynek ma jeszcze duży potencjał rozwoju także w Polsce.
Obecnie krajowa produkcja pokrywa zaledwie 5–10 procent zapotrzebowania. Jednocześnie możliwości zwiększenia areału i oferowania świeżych arbuzów wysokiej jakości są znaczące. Zdaniem ekspertów to właśnie świeżość i lokalne pochodzenie będą kluczowymi argumentami w walce o konsumenta.
Trudny sezon dla producentów arbuzów w Polsce
Miniony sezon był wymagający dla plantatorów, głównie z powodu przebiegu pogody. Niższe temperatury wydłużyły okres wegetacji, co przełożyło się na opóźnienie zbiorów. Dodatkowo w niektórych regionach wystąpiła silna presja szkodników, w tym śmietki i mszyc, co wymagało większej uwagi w zakresie ochrony upraw.
Eksperci podkreślali, że w zmiennych warunkach klimatycznych kluczowe znaczenie ma odpowiednia strategia ochrony oraz dobór sprawdzonych rozwiązań technologicznych, które pozwolą utrzymać dobrą kondycję roślin, nawet przy zmiennych warunkach pogodowych.
Doświadczenia polowe w Polsce. Jakie odmiany arbuzów sprawdziły się najlepiej
W ubiegłym roku w kilku lokalizacjach w Polsce zorganizowano doświadczenia z uprawą arbuzów. Testowano między innymi odmiany mini, takie jak Master oraz Bibo. Szczególną uwagę zwrócono na prawidłowe zapylanie, rekomendując sadzenie w układzie czterech roślin odmiany właściwej i jednej rośliny zapylacza SP7, którego obecność znacząco wpływa na dobre zawiązywanie owoców.
W początkowym etapie wzrostu stosowano rozwiązania wspierające rozwój systemu korzeniowego. Podkreślano, że silny wigor roślin jest jednym z kluczowych elementów sukcesu w uprawie arbuzów w Polsce, ponieważ umożliwia szybkie pokrycie powierzchni gleby i ograniczenie zachwaszczenia.
Z praktycznych obserwacji wynika, że arbuzy uprawiane na zagonach okrytych folią biodegradowalną charakteryzowały się lepszym wzrostem i wigorem niż rośliny sadzone bezpośrednio w gruncie. W standardowych warunkach odmiany typu Master osiągają dojrzałość zbiorczą po około 60 dniach od posadzenia, natomiast odmiany o większych owocach potrzebują dodatkowych 7–10 dni. W minionym sezonie okres ten był dłuższy z powodu chłodniejszej pogody. Zbiory rozpoczęły się w połowie sierpnia, choć pierwsze owoce były gotowe już na początku miesiąca.
Najlepsze odmiany arbuzów do uprawy w Polsce w 2026 roku
Rafał Żmuda rekomendował do uprawy w polskich warunkach przede wszystkim odmiany o relatywnie krótkim okresie wegetacji, takie jak Romanza i Mirsini, a w segmencie mini odmianę Master. Jak podkreślano podczas konferencji, są to sprawdzone i przetestowane odmiany, które w ostatnich latach dobrze radziły sobie na polskich polach. Dodatkowym atutem odmian Romanza i Mirsini jest długie okno zbiorcze, co znacząco ułatwia planowanie sprzedaży i współpracę z handlem.
Melony w polskim klimacie. Nowe możliwości dla producentów
Uzupełnieniem oferty Syngenta są odmiany melonów dostosowane do warunków klimatycznych Polski. W segmencie Ideal Melon znajdują się odmiany, które zmieniają barwę skórki w trakcie dojrzewania, co ułatwia wyznaczenie optymalnego terminu zbioru. W polskich warunkach dobrze sprawdziły się odmiana Color Sweet.
Rosnąca konsumpcja arbuzów i melonów, wyzwania związane z importem oraz coraz lepsze wyniki krajowych doświadczeń pokazują, że produkcja arbuzów w Polsce może stać się jednym z najszybciej rozwijających się segmentów rynku warzyw świeżych w najbliższych latach.
