Te komunikat warzywniczy został przygotowany 16 kwietnia 2026 roku w ramach ogólnopolskiego systemu Farm Smart Alert. Potwierdza on obecność osobników I pokolenia śmietki kapuścianej. Odłowy na pułapkach zapachowych, modele fenologiczne i dane z sieci stacji meteorologicznych wskazują rosnące ryzyko nalotu w kilku regionach Polski.
MAPA ZAGROŻEŃ – PROGNOZOWANY POJAW I POKOLENIA ŚMIETKI
Poniższa mapa (rys.) została wygenerowana na podstawie danych ze stacji meteorologicznych oraz opracowanych modeli fenologicznych (na podstawie sumy temperatur efektywnych) dla śmietki kapuścianej. Mapa pokazuje prognozowane ryzyko pojawu dorosłych muchówek w dniach 14-16 kwietnia 2026 r.
Zagrożenie śmietką kapuścianą (żółte i czerwone punkty na mapie) wystąpiło w następujących regionach:
- Polska centralna: pas Mazowsza (rejon Sochaczewa, Łowicza), wschodnie Kujawy
- Region łódzko-kujawski: okolice Łęczycy, Kutna
- Polska południowa i południowo-wschodnia: Małopolska (rejon Krakowa: Charsznica, Proszowice, Igołomia), wschodnia część Podkarpacia, zachodnia Lubelszczyzna
- Dolny Śląsk i Opolszczyzna: lokalne zagrożenia w dolinie Odry i Nysy Kłodzkiej
Północ Polski (Pomorze, Warmia, Mazury) oraz wschodnia część kraju pozostają w tej chwili zielone, co oznacza brak zagrożenia. W tych rejonach nalot I pokolenia prognozowany jest z kolejnych tygodniach, w zależności od dalszego przebiegu pogody.
Mapa ryzyka pojawu I pokolenia śmietki kapuścianej, 14-16.04.2026 r.
MONITORING ŚMIETKI NA PODSTAWIE FOTO-PUŁAPEK
Aktywność śmietki kapuścianej jest ściśle uzależniona od temperatury. Aby muchówki wyleciały z gleby, gdzie zimowały jako poczwarki, temperatura gleby musi osiągnąć co najmniej 10°C na głębokości 5 cm. Intensywność lotu gwałtownie rośnie przy temperaturze powietrza 15-20°C i słonecznej pogodzie.
Odłowienie co najmniej 2 samic dziennie przez 2 kolejne dni stanowi sygnał do wykonania zabiegu ochronnego. Pierwsze odłowy na pułapkach pojawiły się 10-11 kwietnia, a od 14 kwietnia liczba muchówek wyraźnie wzrasta. Próg zagrożenia został przekroczony w dniach 14-15 kwietnia w następujących regionach:
- Region Łęczycy (woj. łódzkie)
- Region Sochaczewa (zachodnie Mazowsze) – najwyższe odłowy spośród aktualnie monitorowanych lokalizacji.
- Małopolska – Igołomia i Proszowice (woj. małopolskie, rejon Krakowa)
Poniższe zdjęcie przedstawia podłogę lepową z foto-pułapki, gdzie widoczne są odłowione muchówki.
Podłoga lepowa, na której zostały odłowione muchówki śmietki
Wykres poniżej przedstawia szczegółowo liczbę osobników śmietki odłowionych na pułapce w regionie Łęczycy w ostatnim tygodniu. Dane te obrazują typowy wzorzec wiosennego pojawu I pokolenia. Po powolnym starcie w niższych temperaturach następuje wyraźne przyspieszenie nalotu wraz z ociepleniem. W dniach 14-15 kwietnia odłowiono łącznie 8 osobników (4 szt./dzień), to wyraźnie przekracza próg zagrożenia. Trend wzrostowy wskazuje, że aktywność śmietki będzie nadal rosnąć wraz ze wzrostem temperatur w kolejnych dniach.
Wykres liczebności śmietki kapuścianej odłowionej w foto-pułapce zapachowej w regionie Łęczycy, 10-15.04.2026.
Jak często należy powtarzać zabieg?
- Jeżeli temperatura powietrza przekracza 20°C, wówczas zabieg należy powtórzyć po 3 dniach.
- Gdy temperatura jest niższa niż 20°C, zabieg powtórzyć po 5 dniach.
- Utrzymująca się zła pogoda (chłód, deszcz, wiatr) oznacza, że loty śmietki mogą się wydłużyć. W takiej sytuacji zabieg należy powtórzyć 2-3-krotnie w odstępach określonych powyżej.
Dane prezentowane w komunikacie pochodzą z ponad 200 stacji meteorologicznych oraz automatycznych foto-pułapek rozmieszczonych w całej Polsce. System Farm Smart Alert przetwarza dane pogodowe w czasie rzeczywistym i oblicza ryzyko wystąpienia danego szkodnika na podstawie danych pogodowych, opracowanych modeli fenologicznych oraz wyników bieżącego monitoringu w pułapkach.
Osoby zainteresowane otrzymywaniem bieżących komunikatów w swoich regionach zapraszamy na stronę farmsmart.pl
