Z komunikatu dowiesz się gdzie występuje największe zagrożenie śmietką kapuścianą na podstawie modeli rozwojowych. Jaka była liczebność muchówek w monitoringu foto-pułapkowym w ostatnim tygodniu. Gdzie i z jaką intensywnością wystąpiły przymrozki na podstawie mokrego termometru. Jakie uszkodzenia mogą powodować przymrozki w uprawach warzyw oraz jaka jest prognoza przymrozków na kolejne dni.
GDZIE WYSTĄPIŁO ZAGROŻENIE ŚMIETKĄ KAPUŚCIANĄ
Mapa nr. 1 przedstawia zagrożenie śmietką kapuścianą w dniach 21-23.04.2026 r.
Mapa 1. Regiony, w których wystąpiło zagrożenie muchówkami śmietki, 21-23.04.2026 r.
Na podstawie modeli matematycznych rozwoju szkodnika oraz danych meteorologicznych określono poziom zagrożenia w poszczególnych regionach kraju.
Wysokie zagrożenie (czerwone punkty) wystąpiło głównie:
– pas centralny: od Wielkopolski przez Łódzkie po Mazowsze, okolice Poznania, Kalisza, Łodzi
– południowy zachód: Dolny Śląsk, okolice Wrocławia i Opola
– południe i południowy wschód: Śląsk, zachodnia Małopolska, Podkarpacie, okolice Rzeszowa i Przemyśla, gdzie warunki termiczne sprzyjały intensywnemu rozwojowi pierwszego pokolenia szkodnika
Średnie zagrożenie (żółte punkty) obserwowano:
– strefy przejściowe w centrum kraju, okolice Piotrkowa Trybunalskiego i Częstochowy
– Kujawy i część woj. kujawsko-pomorskiego
– południowa Małopolska i wschodnia Lubelszczyzna, gdzie rozwój szkodnika był nieco wolniejszy
Brak zagrożenia (zielone punkty) dotyczył głównie:
– północnej Polski, w tym Pomorza i części Warmii i Mazur
– lokalnie południowo-wschodnich krańców kraju
JAK WYGLĄDAŁA LICZEBNOŚC ODŁWIONYCH MUCHÓWEK ŚMIETKI NA PUŁAPKACH ZAPACHOWYCH W OSTATNIM TYGODNIIU
W ostatnim tygodniu zaobserwowano wyraźny wzrost aktywności śmietki kapuścianej we wszystkich monitorowanych lokalizacjach.
Najwyższą liczebność odnotowano m.in. w regionach:
– Kalisza i Sieradza: 113 szt.
– Łęczycy: 82 szt.
– Sochaczewa: 53 szt.
Wysokie odłowy w tych lokalizacjach były związane z utrzymującymi się wyższymi temperaturami powietrza oraz korzystnymi warunkami wilgotnościowymi, które przyspieszyły wylot muchówek.
Nieco niższe, ale nadal istotne liczebności odnotowano w:
– Małopolsce, rejon Igołomii i Charsznicy: 7–36 szt.
– Poznaniu: 30 szt.
– na Kujawach: 10 szt.
ZAGROŻENIE PRZYMROZKAMI NA BAZIE MOKREGO TERMOMETRU
Czym jest temperatura mokrego termometru?
Jest to temperatura, do której schładza się powierzchnia roślin na skutek parowania wody. W praktyce lepiej niż temperatura powietrza pokazuje moment, w którym zaczyna dochodzić do zamarzania tkanek roślinnych.
GDZIE WYSTĄPIŁY PRZYMROZKI
Na podstawie danych temperatury mokrego termometru w ciągu ostatnich 2 dni obserwowano wysokie ryzyko wystąpienia przymrozków na znacznym obszarze kraju.
Mapa nr. 2 przedstawia obszary, na których wystąpiły przymrozki.
Mapa 2. Regiony, gdzie wystąpiły przymrozki na podstawie mokrego termometru w dniach 21 i 22 kwietnia
Najsilniejsze przymrozki (poniżej -2,5°C – bordowe punkty) wystąpiły głównie:
– w centralnej i wschodniej Polsce – szczególnie w rejonie Mazowsza (okolice Warszawy), Lubelszczyzny oraz części Podlasia
– w południowo-zachodniej Polsce – Dolny Śląsk i okolice Opola
– lokalnie także w Wielkopolsce i na Kujawach
Umiarkowane przymrozki (-1°C do -2,5°C) – różowe punkty):
– bardzo licznie w pasie centralnym kraju – od Wielkopolski przez Łódzkie po Mazowsze
– także w południowej Polsce (Śląsk, Małopolska) oraz częściowo na wschodzie
Słabe przymrozki (0°C do -1°C – żółte punkty):
– rozproszone w całym kraju, ale szczególnie widoczne w centrum i na południu
– częściej pojawiały się na obrzeżach obszarów z silniejszymi przymrozkami
Brak przymrozków (>0°C – zielone punkty):
– głównie w południowej Polsce, zwłaszcza w rejonach podgórskich (Podkarpacie, Małopolska)
– lokalnie także na południu Śląska
WPŁYW PRZYMROZKÓW NA WARZYWA
Warto podkreślić, że temperatura mokrego termometru bardzo dobrze odzwierciedla rzeczywiste ryzyko uszkodzeń roślin, ponieważ uwzględnia wpływ wilgotności powietrza i procesów wychładzania.
Najbardziej narażone są obecnie młode rośliny, szczególnie świeżo wysadzona rozsada warzyw kapustnych, takich jak kapusta głowiasta, kalafior czy brokuł. W przypadku słabych przymrozków (0 do -1°C) mogą pojawić się pierwsze objawy stresu, takie jak przejściowe więdnięcie, zahamowanie wzrostu oraz lekkie uszkodzenia blaszek liściowych. Przy umiarkowanych przymrozkach (-1 do -2,5°C) obserwuje się już wyraźniejsze uszkodzenia, obejmujące nekrozy liści, uszkodzenia stożków wzrostu oraz pogorszenie przyjmowania się rozsady.
Największe zagrożenie stanowią jednak przymrozki poniżej -2,5°C, które mogą prowadzić do poważnych strat. W takich warunkach dochodzi do uszkodzeń tkanek przewodzących, zamierania stożków wzrostu, a nawet całkowitego wypadania roślin. Szczególnie wrażliwe są młode rośliny o słabo rozwiniętym systemie korzeniowym, które nie zdążyły się jeszcze dobrze ukorzenić po wysadzeniu.
Podobne ryzyko dotyczy młodych roślin cebuli, czosnku, gdzie przymrozki mogą powodować uszkodzenia liści, ich wodnistość, a w konsekwencji ograniczenie dalszego wzrost. W przypadku świeżo wschodzących siewek marchwi i pietruszki nawet krótkotrwałe spadki temperatury poniżej -2°C mogą prowadzić do uszkodzenia liścieni i zahamowania rozwoju, a przy silniejszych przymrozkach do częściowego lub całkowitego wypadania wschodów.
Na przymrozki w obecnym terminie narażone są również inne warzywa, szczególnie burak ćwikłowy w fazie wschodów czy wczesne nasadzenia ziemniaka. W przypadku bardzo wczesnych siewów ryzyko dotyczy także fasoli i kukurydzy cukrowej.
PROGNOZA PRZYMROZKÓW W OKRESIE OD 23 DO 26 KWIETNIA
W dniach 23 i 25 kwietnia nie przewiduje się istotnych spadków temperatur, które mogłyby stanowić zagrożenie dla upraw warzywnych. Na większości obszaru kraju obserwowany będzie stopniowy wzrost temperatur minimalnych, co ograniczy ryzyko występowania przymrozków. Jedynie lokalnie mogą pojawić się krótkotrwałe, słabe spadki temperatur, jednak nie będą one miały większego znaczenia dla kondycji roślin.
Z niedzieli na poniedziałek 26 kwietnia przewiduje się ponowne pojawienie przymrozków na znacznym obszarze kraju, jednak ich intensywność będzie zróżnicowana regionalnie.
Mapa 3. Prognoza wystąpienia przymrozków na bazie mokrego termometru z 26 na 27 kwietnia
Najsilniejsze przymrozki (poniżej -2,5°C – bordowe punkty) wystąpią głównie:
– w centralno-wschodniej Polsce, szczególnie w rejonie Mazowsza, na wschód od Warszawy
– lokalnie w południowo-wschodniej Polsce, w tym na Lubelszczyźnie oraz części Podkarpacia
Umiarkowane przymrozki (-1°C do -2,5°C – różowe punkty) będą bardzo liczne:
– w całej centralnej Polsce, od Wielkopolski przez Łódzkie po Mazowsze
– w północnej Polsce, w tym na Pomorzu i w rejonie Pomorza Gdańskiego
– w południowej Polsce, obejmując Śląsk, Małopolskę oraz częściowo Podkarpacie
– w zachodniej Polsce, w tym Dolny Śląsk i Ziemię Lubuską
Słabe przymrozki (0°C do -1°C – żółte punkty) wystąpią lokalnie:
– w południowej Polsce, szczególnie w rejonach podgórskich Małopolski i Śląska
– punktowo w zachodniej Polsce oraz na Pomorzu Zachodnim
– lokalnie w północno-zachodniej części kraju
Brak przymrozków (zielone punkty) prognozowany jest:
– w bardzo ograniczonym zakresie, głównie w południowych rejonach podgórskich
– lokalnie na krańcach północno-wschodniej Polski
Dane prezentowane w komunikacie pochodzą z ponad 200 stacji meteorologicznych oraz automatycznych foto-pułapek na szkodniki. System Farm Smart Alert przetwarza dane i oblicza ryzyko wystąpienia zagrożeń na podstawie danych pogodowych, wyników bieżącego monitoringu szkodników w pułapkach oraz opracowanych modeli matematycznych dla ich rozwoju.
Osoby zainteresowane otrzymywaniem bieżących komunikatów w swoich regionach zapraszamy na stronę farmsmart.pl
Opracowane przez Zespół Farm Smart Alert
