Podczas szkolenia Hazera Elite Onion Club jednym z kluczowych punktów programu była prezentacja „Nowości i standardy od firmy Hazera”, przygotowana przez Weronikę Świstek, Wiesława Jakubowskiego i Macieja Rakocego. Wystąpienie koncentrowało się na strategicznym doborze odmian, aktualnej sytuacji w krajowej produkcji cebuli oraz przeglądzie portfolio – zarówno sprawdzonych standardów, jak i nowości hodowlanych. Przedstawiciele firm partnerskich omówili także metody nawożenia, ochrony i biostymulacji cebuli.
Odmiana to decyzja biznesowa
Prelegenci już na początku podkreślili, że wybór odmiany nie jest wyłącznie decyzją agronomiczną, ale przede wszystkim biznesową. Należy odpowiedzieć na kilka podstawowych pytań, m.in. czy produkcja kierowana jest na świeży rynek, do pakowania czy do przemysłu (obieranie, przetwórstwo). Trzeba także określić czy towar będzie sprzedawany z pola, czy po przechowaniu, a jeśli to drugie, to jak długo i w jakich warunkach będzie magazynowany. Gospodarstwo musi posiadać odpowiednią infrastrukturę do tego celu. Producent powinien także dobrać optymalną formę nasion i określić wymagany przez odbiorcę termin zbioru.
Zwrócono również uwagę na znaczenie nasion podkiełkowanych (primed). Wśród korzyści wymieniono szybsze i bardziej wyrównane wschody, łatwiejszą ochronę herbicydową, lepsze wyrównanie cebul od początku wzrostu, równomierne załamywanie szczypioru oraz wyższy plon handlowy.
Typ Rijnsburger – fundament przechowalnictwa
W warunkach Polski kluczowe znaczenie mają odmiany w typie Rijnsburger (bardzo długiego dnia). Są one przystosowane do wiązania zgrubień przy długości dnia powyżej 16 godzin, cechują się wysoką zawartością suchej masy, ostrym smakiem, silnym nalotem woskowym oraz bardzo dobrą zdolnością przechowalniczą – nawet do 12 miesięcy. Istotną zaletą jest także brak ryzyka jarowizacji.
W prezentacji omówiono wymagania tej grupy: kiełkowanie zaczyna się już w temperaturze 3-6°C (optymalnie 10-17°C), a formowanie cebul w temperaturze 18–20°C przy długim dniu. System korzeniowy jest płytki płytki (główna masa do 15–20 cm), co oznacza dużą wrażliwość na niedobory wody i relatywnie słabe wykorzystanie składników pokarmowych, co niesie za sobą konieczność precyzyjnego nawożenia.
Wśród odmian standardowych i nowych w tym segmencie znalazły się m.in.:
- Fasto F1 – wczesna, umożliwiająca zbiór już w pierwszej połowie sierpnia i sprzedaż bezpośrednio po cebuli z dymki; dobra twardość i przechowanie do czerwca.
- Centro F1 – jedna z najlepiej sprzedających się odmian w portfolio firmy; wysoka stabilność plonowania, mocna łuska, bardzo długie przechowanie.
- Nico F1 (nowość) – bardzo silny system korzeniowy, zwiększona tolerancja na Fusarium, możliwość składowania luzem nawet do 6 m wysokości, przechowanie do czerwca.
- Moto F1 (nowość), Firmo F1, Dormo F1, Storo F1 (nowość) – odmiany o bardzo dobrym potencjale plonotwórczym i wysokiej jakości łuski, przeznaczone do długiego przechowywania.
W segmencie cebul czerwonych w typie Rijnsburger zaprezentowano m.in.:
- Redrover F1 – średniowczesna, wysoki plon i dobra twardość, przechowanie do maja,
- Redshine F1 (nowość) – średniopóźna, intensywny kolor łuski, odporność (IR) na mączniaka rzekomego, przechowanie do maja.
ONL – wysoki plon i odporność na upały
Drugą istotną grupą były odmiany długiego dnia typu ONL (amerykańskie i hiszpańskie). W porównaniu z Rijnsburgerami oferują one często wyższy potencjał plonowania i większy kaliber. Cebule w typie amerykańskim dają bardzo wysoki plon i zwykle można je przechowywać do mniej więcej kwietnia. Mają dobrą tolerancję na upały latem. Cebule w typie hiszpańskim generują najwyższe plony, często ich średnica przekracza 10 cm. Są przystosowane do bardzo wysokich temperatur, ale w ich przypadku wzrasta ryzyko jarowizacji. Dlatego specjaliści zalecają ich siew po 10 kwietnia.
Wśród prezentowanych odmian znalazły się m.in.:
- Rhino F1 – rekordowe plony, duże cebule powyżej 80 mm, wysoka tolerancja na jarowizację, przechowanie do marca.
- Bellesco F1 (nowość) – duże cebule, odporność HR na mączniaka rzekomego (Peronospora destructor), przechowanie do kwietnia, odporność na choroby odglebowe.
- Franzisco – silny system korzeniowy, dobra przydatność na stanowiska bardziej suche, przechowanie do lutego.
- Focus F1 (nowość, typ hiszpański) – bardzo duże cebule do obierania, plon nawet do 100 t/ha.
- Derek F1 – typ parma (połączenie cech amerykańskich i hiszpańskich), wysoki udział kalibru 80+, przechowanie do marca.
- Redesco F1 (nowość, typ amerykański) – cebula czerwona o wyższym plonie niż Rijnsburger, przechowanie do kwietnia.
Zimujące i specjalistyczne segmenty
W końcowej części omówiono także odmiany cebul zimujących (m.in. Kira F1, Wolf F1, Panther F1, Nevix F1, Fabula F1 – nowość), co wskazuje na rosnące zainteresowanie dywersyfikacją terminów zbioru i dostaw.
Produkcja cebuli w Polsce
W prezentacji specjalistów Hazera przytoczono dane ARiMR dotyczące powierzchni uprawy cebuli w Polsce w latach 2020–2025. Widać wyraźne wahania – od ok. 20–21 tys. ha w słabszych latach do ponad 25 tys. ha w sezonie 2024. W 2025 r. areał wyniósł ok. 22,3 tys. ha.
Największa koncentracja produkcji utrzymuje się w województwach: kujawsko-pomorskim, wielkopolskim, mazowieckim, świętokrzyskim i łódzkim. Dane te potwierdzają, że produkcja cebuli w Polsce pozostaje istotnym segmentem warzywnictwa, ale jest wrażliwa na czynniki rynkowe i pogodowe.
Temat ten poruszył także Wojciech Kopeć z firmy Symbioz. W 2025 r. areał cebuli w Polsce zmniejszył się o ok. 3 tys. ha, głównie na Kujawach, które pozostają mimo to kluczowym regionem produkcji. Czternaście powiatów odpowiada za ponad połowę krajowych upraw. W minonym roku w Europie zebrano ok. 7,3 mln ton cebuli (+5% r/r), z czego Polska wyprodukowała około 9–10%, ale pozostaje importerem netto – głównie z Holandii, skąd trafia surowiec do obierania. Eksport kierowany jest przede wszystkim do Holandii, Wielkiej Brytanii i Niemiec i dotyczy głównie produktu przetworzonego.
Rozwiązania biologiczne
W części technologicznej ekspert Symbioz omówił wyniki holenderskiego projektu Ulreka dotyczące ograniczania fuzariozy. Podkreślił znaczenie zmianowania oraz fakt, że preparaty biologiczne – przy właściwym stosowaniu – mogą być zbliżone skutecznością do chemicznych, choć żaden środek nie działa w 100%. Zwrócił również uwagę na rolę chwastów jako rezerwuaru patogenów, konieczność rotacji mechanizmów działania (FRAC) w ochronie przed mączniakiem rzekomym oraz możliwości indukcji odporności roślin m.in. poprzez bioaktywną miedź i krzem. Wskazał też na opcje ograniczenia nawożenia mineralnego dzięki zastosowaniu preparatów mikrobiologicznych wiążących azot i uwalniających fosfor z gleby: oN-Life i P-Life. Z oferty Symbioz przywołał także dwa inne produkty mikrobiologiczne: Humizator i Rizofel.
Prelegent poruszył także temat indukcji odporności z pomocą produktu z miedzią bioaktywną Cobre w aplikacjach łącznie z układowymi substancjami aktywnie czynnymi (np. acetamipryd, propamokarb). Polecił także aplikację Cobre wraz z krzemem w postaci kwasu ortokrzemowego w preparacie Megis (1l + 0,5l) w celu podniesienia naturalnej odporności rośliny przed infekcją bakteriozy.
Kompleksowa ochrona Cebuli
Podczas prezentacji Piotra Zawadzkiego z firmy Certis Belchim przedstawiono kompleksowe podejście do ochrony cebuli, obejmujące herbicydy, insektycydy, fungicydy oraz biostymulację. W zakresie zwalczania chwastów omówiono Lentem (pirydat 45%), podkreślając znaczenie fazy rozwojowej roślin i chwastów, dawkowania wody oraz odpowiedniego partnera do zabiegów łączonych, co wpływa na skuteczność i spektrum działania. Do zwalczania trudnych chwastów jednoliściennych specjalista polecił produkt Vannes (kletodym 120 g).
W ochronie insektycydowej Piotr Zawadzki zwrócił uwagę na nowe rozwiązanie – Neudosan, sól potasową kwasów tłuszczowych, działającą kontaktowo na wciornastka, bez pozostałości w roślinie i bez okresu karencji. W ochronie fungicydowej polecił preparaty Altima (fluazynam 500 g) oraz Plonuran Duo (dwie formy miedzi), które tworzą barierę na liściach i ograniczają infekcje mączniaka rzekomego.
Na jakość surowca przechowywanego pozytywnie wpływa Crown MH (hydrazyt maleinowy), który redukuje niepożądane kiełkowanie. W biostymulacji i regeneracji roślin przedstawiciel Certis Belchim polecił C-bio Grow – ekstrakt z alg Ascophyllum nodosum, wspomagający rozwój liści i systemu korzeniowego.
Nawożenie cebuli
Program nawożenia cebuli przedstawił Włodzimierz Prus z firmy ADOB. W początkowym okresie rozwoju liści stosuje się nawozy wieloskładnikowe ADOB® ProFit (10-40-8 oraz 18-18-18) oraz mikroelementy ADOB Mo i ADOB siarczan magnezu – w razie niedoborów. W fazie intensywnego rozwoju liści wprowadzane są dodatkowo ADOB Zn IDHA. W okresie formowania części przeznaczonej do zbioru stosuje się ADOB® ProFit 4-12-38 oraz mikroelementy ADOB: Ca, Fe, Mn, a w kolejnej fazie ADOB Cu IDHA, wspierający prawidłowy rozwój cebuli i jej odporność. Program ADOB uwzględnia zarówno nawożenie podstawowe, jak i uzupełniające mikroelementy dla zapewnienia zdrowego wzrostu i wysokiej jakości plonu.
