Na początku trzeciej dekady sierpnia na jednej z plantacji pomidorów zaobserwowano objawy zarazy ziemniaka. Co istotne, choroba pojawiła się również na roślinach znajdujących się w dobrze chronionej części plantacji. Ogniska wystąpiły jednak w charakterystycznych miejscach – w zagłębieniach terenu, na glebie gliniastej, która długo utrzymuje wilgoć.
To właśnie lokalne warunki mogą w tym przypadku decydować o powodzeniu infekcji. Woda dłużej utrzymująca się w glebie przekłada się na większe i dłużej utrzymujące się uwilgotnienie roślin. Przy umiarkowanych temperaturach są to warunki bardzo korzystne dla rozwoju zarazy ziemniaka.
Objawy pojawiły się na młodych przyrostach
Pierwsze symptomy obserwowano na młodych przyrostach – zarówno na liściach, jak i ogonkach liściowych. Na spodniej stronie porażonych tkanek widoczne były struktury zarodnikowania patogenu.
Sprawcą zarazy ziemniaka jest Phytophthora infestans – organizm grzybopodobny należący do grupy oomycetów. W warunkach wysokiej wilgotności wytwarza zarodnie, które umożliwiają dalsze rozprzestrzenianie się infekcji na kolejne części roślin oraz sąsiednie rośliny.
Lokalna ochrona może nie wystarczyć
Przypadek ten pokazuje, że nawet prawidłowo prowadzona ochrona fungicydowa nie zawsze zabezpiecza wszystkie fragmenty plantacji w jednakowym stopniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na zagłębienia terenu, cięższe gleby oraz miejsca, w których rośliny po opadach lub rosie długo pozostają wilgotne. W takich warunkach bardzo ważny jest regularny monitoring plantacji. Pojawienie się pierwszych objawów powinno być sygnałem do szybkiej reakcji i dostosowania programu ochrony do aktualnego zagrożenia.
Problemem pozostaje jednak dostępność produktów o działaniu interwencyjnym, które pozwalają ograniczyć rozwój infekcji już po jej rozpoczęciu. Dlatego przy wysokim ryzyku choroby kluczowe znaczenie ma terminowe wykonanie zabiegu oraz odpowiedni dobór środków w ramach obowiązującego programu ochrony.
Zaraza ziemniaka nie musi pojawić się na całej plantacji jednocześnie. Często zaczyna się tam, gdzie lokalny mikroklimat – wysoka wilgotność i umiarkowana temperatura – tworzy najlepsze warunki do infekcji. Warto więc szczególnie dokładnie obserwować właśnie te miejsca.
