Rejon radomski, obejmujący m.in. gminy Przytyk i Potworów, od lat pozostaje jednym z najważniejszych w Polsce obszarów produkcji warzyw pod osłonami, ze szczególnym uwzględnieniem papryki. W ostatnich sezonach coraz większego znaczenia nabiera jednak także produkcja sałaty i innych warzyw liściowych, które pełnią istotną rolę jako przedplon w cyklach uprawowych oraz element dywersyfikacji ryzyka gospodarstw. 24 kwietnia br. wspólnie z Bernardem Zioło z firmy Enza Zaden odwiedziliśmy kilka gospodarstw by sprawdzić, jak w tym roku przebiega sezon. Zapraszamy na pierwszą część relacji.
Bernard Zioło podkreślił, że uprawa sałat (m.in. lodowej i rzymskiej), wczesnej kapusty głowiastej oraz kapusty pekińskiej stała się trwałym elementem systemów produkcyjnych w tunelach foliowych. Warzywa liściowe coraz częściej pełnią funkcję nie tylko uzupełniającą, ale także strategiczną – pozwalają lepiej wykorzystać powierzchnię tuneli przed nasadzeniami papryki oraz rozłożyć przychody w czasie.
Ubiegły sezon okazał się jednak wymagający zarówno pod względem cenowym, jak i organizacyjnym. Presja rynkowa oraz ograniczony popyt przełożyły się na wyhamowanie wzrostu powierzchni upraw, a w niektórych gospodarstwach nawet na jej niewielkie zmniejszenie. Dodatkowo przedłużająca się zima i opóźnienia w terminach nasadzeń wpłynęły na przebieg tegorocznej wiosennej produkcji.
Sałaty w tunelach
W gospodarstwie pana Miłosza Grzegorczyka produkcja sałaty prowadzona jest w oparciu o odmiany z hodowli Enza Zaden, w tym m.in. sałatę lodową ‘Rodolfo’ oraz mini rzymską ‘Ximenes’ i 'Xemerius’.
Producent rozpoczął nasadzenia w drugiej połowie lutego (24–26 lutego), wprowadzając sałatę lodową i mini rzymską w wczesnowiosenny cykl produkcyjny. Pierwsze efekty wskazują na zróżnicowane reakcje gatunków na warunki wczesnowiosenne. Sałata rzymska wykazuje większą stabilność w zmiennych warunkach pogodowych, podczas gdy lodowa wymaga dłuższego okresu do osiągnięcia parametrów handlowych, mimo że główki są już dobrze uformowane. Plantator przewidywał rozpoczęcie zbioru na początku maja.
Kluczowym ograniczeniem w obecnym sezonie okazała się nie tyle struktura roślin, ile tempo przyrostu masy – przy wahaniach temperatur i niedoborze stabilnych warunków wegetacyjnych.
Praktyka produkcyjna
Miłosz Grzegorczyk przekazal, że sałaty lodowe są bardziej wrażliwe na letnie warunki pod tunelami – stąd zdecydowanie bardziej nadają się do produkcji wczesnej, na wiosnę.
Sałaty mini rzymskie charakteryzują się większą tolerancją na stres termiczny oraz krótszym cyklem produkcyjnym. W sprzyjających warunkach możliwy jest zbiór już po ok. 4–5 tygodniach od sadzenia, przy zachowaniu minimalnych parametrów handlowych (ok. 120 g i więcej). Utrzymuje też wysoką jakość przez cały sezon.
Zalety uprawy tunelowej
Uprawa pod osłonami wiąże się z wyższymi kosztami (m.in. brak naturalnych opadów i konieczność intensywnego nawadniania), jednak jednocześnie umożliwia uzyskanie większej intensywności produkcji. Miłosz Grzegorczyk poinformował, że w przypadku sałaty mini rzymskiej możliwe jest nawet uzyskanie kilku cykli (do czterech rzutów w sezonie), co znacząco poprawia efektywność wykorzystania infrastruktury.
Istotnym elementem pozostaje również ograniczenie ryzyka związanego z warunkami atmosferycznymi – gradobiciem, intensywnymi opadami czy lokalnymi zjawiskami burzowymi, które w produkcji polowej mogą prowadzić do całkowitej utraty plonu.
Struktura rynku i odbiorcy
W gospodarstwie Miłosza Grzegorczyka wybierane są różne kanały sprzedaży – od bezpośrednich dostaw do sieci handlowych, po sprzedaż poprzez skupy i odbiorców hurtowych. Kluczowe znaczenie ma elastyczność w dostosowaniu wielkości główek i terminów zbioru do wymagań różnych segmentów rynku. Plantator zauważa, że sałata rzymska zyskuje na popularności, co wiąże się ze wzrostem zainteresowania ze strony odbiorców i większą stabilnością jakościową.
Dywersyfikacja jako element bezpieczeństwa produkcji
W gospodarstwie Mirosława Rogulskiego duży nacisk położony jest na dywersyfikację upraw. Równoległa produkcja sałaty, kapusty głowiastej i pekińskiej pozwala ograniczyć ryzyko rynkowe i lepiej wykorzystać zmienność cen w sezonie. W produkcji sałaty lodowej plantator opiera się na odmianach Napelo i Rodolfo. Pozwala to na lepsze rozłożenie zbiorów – odmiana Rodolfo jest wcześniejsza, z kolei Napelo charakteryzuje się bardzo dobrymi, dużymi główkami – zwykle powyżej 400 g. W segmencie hurtowym akceptowane są również większe kalibry, sięgające nawet 600 g. Producent przekazał, że cieszą się one sporym zainteresowaniem.
Jak podkreślają producenci, kluczowym celem pozostaje bezpieczeństwo produkcji – zarówno w kontekście pogodowym, jak i handlowym – oraz unikanie uzależnienia od jednego odbiorcy czy jednego kierunku sprzedaży.
Zapraszamy do obejrzenia materiału video:
