W dniu 23 kwietnia br odbyła się „Szparagowa Konferencja Prasowa”, zorganizowana przez Polski Związek Producentów Szparaga oraz Katedrę Warzywnictwa Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Konferencja zgromadziła wielu wybitnych i cenionych przedstawicieli branży szparagowej. Spotkanie otworzył dr Tomasz Spiżewski z UP w Poznaniu oraz Marian Jakobsze, prezes Polskiego Związku Producentów Szparaga, który podkreślił, że produkcja szparagów wciąż nie nadąża za rosnącym zapotrzebowaniem na to warzywo. W swoim wystąpieniu nawiązał również do licznych walorów zdrowotnych szparagów. Podczas wydarzenia uczestnicy mieli okazję zdobyć wiele ciekawych i istotnych informacji dotyczących rynku zbytu oraz rosnącego zapotrzebowania na szparagi.
Ceny szparagów
Wśród prelegentów znalazł się m.in. prof. Mikołaj Knaflewski, wybitny specjalista, który zwrócił uwagę, że obecnie najciekawszym aspektem produkcji szparagów jest ich cena. Na początku sezonu jeden pęczek kosztował nawet 35 zł, zarówno bielonych jak i zielonych szparagów, co było efektem niekorzystnych warunków pogodowych – długiej zimy oraz utrzymującej się chłodnej wiosny, które znacząco ograniczyły podaż. Zjawisko to obserwowane jest nie tylko w Polsce, ale również w Niemczech. Jak zaznaczył ekspert wraz ze wzrostem podaży cena szparagów powinna stopniowo spadać.
Prof. M. Knaflewski odniósł się również do pojawiających się w ostatnich latach informacji, jakoby szparagi były jednymi z najbardziej toksycznych roślin. Stanowczo to zdementował, podkreślając, że są one bardzo wartościowe dla zdrowia. Zwrócił przy tym uwagę, że podobne nieuzasadnione doniesienia pojawiły się również w odniesieniu do innych warzyw takich jak pietruszka czy fasola. Podkreślił jednocześnie, że szparagi mają duże znaczenie w procesie odchudzania – charakteryzują się niskim indeksem glikemicznym, wysoką zawartością substancji biologicznie czynnych oraz niską kalorycznością.
Skala produkcji
Warto wiedzieć, że globalna produkcja szparagów utrzymuje się na zbliżonym poziomie i szacowana jest obecnie na 230 – 260 tys. ha. Największy udział w produkcji mają kraje Azji (ponad 40%), następnie Europa i Ameryki. W ostatnim czasie znacząco wzrosła jednak w Meksyku, który obecnie należy do największych eksporterów tego warzywa obok Peru i Chin – informował prof. M. Knaflewski. Te trzy kraje odpowiadają łącznie za około 65% światowej produkcji szparagów. Coraz większe znaczenie w handlu świeżymi szparagami mają również: Wietnam, Turcja i Maroko (dynamicznie rozwijające eksport) oraz Kenia i RPA – ważni dostawcy na rynek Bliskiego Wschodu.
Na świecie zdecydowanie dominują szparagi zielone, które są łatwiejsze w produkcji i bardziej uniwersalne w handlu. Szparagi białe pozostają specjalnością Europy, a szparagi fioletowe stanowią niszę rynkową.
W Europie, szczególnie w produkcji szparagów białych, dominują odmiany hodowli: holenderskiej i niemieckiej. Natomiast odmiany amerykańskie (kalifornijskie) są szeroko stosowane m.in. w Ameryce Południowej, Afryce czy południowej Europie.
Zagłębia produkcyjne w Polsce
Powierzchnia upraw szparagów w Polsce wynosi obecnie około 2,0–2,2 tys. ha, przy czym rośnie zainteresowanie produkcją szparagów zielonych. Produkcja ta wydaje się raczej stabilna, przy jednoczesnym postępie koncentracji upraw – województwo wielkopolskie zwiększyło swój udział do ponad 60%, co oznacza, że około dwie trzecie krajowej powierzchni upraw szparagów znajduje się właśnie tam. Największy udział ma powiat wolsztyński (około 35%). Szczególnie ważną pozycję zajmuje gmina Przemęt, która w roku ubiegłym otrzymała miano Szparagowej Stolicy Polski.
Co można jeszcze zaobserwować, zmalał eksport z Polski, a bardzo wzrósł import, dlaczego? Dlatego, że jest olbrzymie zapotrzebowanie konsumentów na szparagi. Polacy przekonali się do walorów zdrowotnych i dzięki promocji, szparag stał się bardzo modny i popularny. W tej chwili produkcja krajowa zdecydowanie nie wystarcza na pokrycie krajowej konsumpcji stąd importuje się duże ilości szparagów z różnych krajów o czym wspomniał Wojciech Kopeć z firmy Symbioz.
Obserwuje się dużą przewagę importu nad eksportem: import jest 5–6 razy większy niż eksport. Deficyt handlowy wzrósł z ok. 2,2 tys. ton w 2024 r. do 2,7 tys. ton w 2025 r. Największy napływ importowanych szparagów przypada na kwiecień, czyli początek krajowego sezonu.
Eksperci zauważyli, że w Polsce szykuje się wspaniały rynek do eksportu szparagów. Eksperci wskazują, że obecna sytuacja rynkowa stwarza realne możliwości rozwoju produkcji w Polsce. Kluczowe kierunki to intensyfikacja produkcji krajowej. Ponieważ rosnący popyt nie jest zaspokajany przez krajowych producentów, co otwiera przestrzeń do zwiększenia areału i plonów.
Drugi to uprawa pod osłonami, które pozwalają przyspieszyć zbiory, wejść wcześniej na rynek i konkurować z importem w kluczowym okresie. Ważna jest też dywersyfikacja produkcji. Wzrost zainteresowania szparagami zielonymi daje możliwość rozszerzenia oferty i lepszego dopasowania do potrzeb rynku.
Ambasadorzy marki
Podczas konferencji głos zabrała także Klaudia Kącka-Janelt, która jest jednym z największych producentów szparagów w Wielkopolsce. Podkreśliła, jak istotną rolę odgrywa dziś internet, będący najkrótszą drogą do klienta końcowego. Dzięki jego wykorzystaniu możliwe jest skrócenie łańcucha dostaw, co pozwala producentom uzyskać wyższe ceny przy zachowaniu najwyższej jakości produktów. Zwróciła również uwagę na zastosowanie algorytmów, które łączą lokalnych producentów bezpośrednio z konsumentami. Jak zaznaczyła, przykład runku szparagów pokazuje, że współczesny rolnik z Wielkopolski, wyposażony w telefon i dostęp do sieci, nie jest już wyłącznie producentem żywności, lecz staje się ambasadorem marki, którą wspólnie budujemy.
Podkreśliła, że obecność rolników w przestrzeni internetowej przynosi korzyści wszystkim – od samych producentów, przez restauracje, aż po wizerunek i prestiż całego regionu.
Konferencję zwieńczyła degustacja wyśmienitych dań inspirowanych szparagami. Goście mieli okazję spróbować m.in. mini eklera z kremem szparagowym i kaparami z czosnku niedźwiedziego, stracciatelli od Rudnickiego z grillowanymi szparagami małosolnymi i winegretem agrestowym, zupy z kiszonych szparagów z nowalijkami, świeżym koprem i kwaśną śmietaną, a także jesiotra ze szparagami w sosie ziemniaczano-borowikowym z ptysiami ziemniaczanymi. Na deser podano czekoladowe semifreddo z białymi szparagami i orzechami laskowymi.
Nawiązując do konferencji szparagowej, w której miałam przyjemność uczestniczyć, chciałabym serdecznie zachęcić do składania zamówień na karpy szparagów na sezon 2027, których importerem jest firma Poland Plants. Karpy szparagów oferowane przez to polskie przedsiębiorstwo produkowane są w Holandii przez firmę Vissers.
Autor tekstu: Monika Samolej, Poland Plants
